हरवलेल्या वाटा...

ऐन पावसाळा संपता संपता दुष्काळाच्या जाणिवा पसरत राहतात. भरीत भर गावाकडच्या व्हॉट्सॲप स्टेट्सवर नव्वदीच्या पिढीला माहिती असलेले, जुन्या जाणत्यांचे फोटो अधूनमधून दिसतात. भर दुपारी ऑफिसात बसून डबा खाताना या सगळ्याची गोळाबेरीज होते आणि पोटात कालवतं. आपल्याला माहिती असलेलं, आपल्या डोळ्यांसमोरचं हळूहळू सुटत चालल्याची जाणीव जीवघेणी असते. सगळं आलबेल नाही हे कळलंच नाही तर किती बरं झालं असतं, असं वाटत राहतं. जीव कुठेच रमत नाही. आपण काय काय दुरुस्त करणार? आपल्या झेपेच्या पलीकडचं किती काही घडत असतं आणि तरीही त्यापासून स्वतःला अलिप्त ठेवता येत नाही. बाकी, दुपारच्या जेवणाची वेळच वाईट. अती विचार करायला भाग पाडते...

कधीतरीची गोष्ट. सकाळी बसमध्ये नेहमीप्रमाणे कुठेकुठे जाणाऱ्यांची गर्दी होती. पावसाळी, रोगट हवा. अशा हवेत डोकं सनकून दुखतंच. तसं ते आदल्या दिवसापासूनच दुखत होतं. मायग्रेनची कृपा. या डोकेदुखीच्या तंद्रीत असताना बसमध्ये आणखी काही प्रवासी आले. तिशीच्या आसपासचे असावेत. तब्येतीनं हडकुळे. पायात नवीन काळे बूट, हातात नवीन पिवळी गोल टोपी. शाळेचे दिवस आठवले. छान वाटलं. साधी पोरं होती. बांधकामावर चालली असावीत. त्यांच्या मुकादमाबद्दलही चांगलं वाटलं. पोरांना नवीन साहित्य दिलं आहे. त्यांनी ते घरापासूनच घातलं होतं. पिशवीत टाकून कामाच्या ठिकाणी गेल्यावर घालू, असा काही प्रकार नाही. हेही ठीक आहे. वेळ वाचतो. बाकी लक्षात यावा एवढा विरोधाभास त्या बुटात, टोपीत आणि त्या माणसांनी घातलेल्या कपड्यांत तयार झाला होता. तिकीट स्वारगेटचं. मेट्रोचे कामगार असावेत. बसच्या डाव्या बाजूला असलेल्या चौकोनी रिकाम्या जागेत मी काही करून जागा पकडते, तसेच तेही उजव्या बाजूच्या रिकाम्या जागेत उभे होते. आधी उभेच होते. नंतर खाली बसले. म्हणजे आधी त्यातला एक जण, मग दुसरा. असे सगळेच. दोन पायांवर बसलेले. आता ती चौकोनी जागा त्यांनी भरून गे...

गावाचं वेड असं की कुणाचंही गाव आवडतं. लोणंदमधून जोशीवीर मार्गे भुईंज, वाई, महाबळेश्वरकडे जातानाही असंच एक गाव लागतं. गावाचं नाव माहिती नाही, पण सैनिकाचं गाव आहे. देखणं आहे. खूप मोठ्या झाडाभोवती उंचसा पार, हापशी आणि मंदिर. सैनिकाचं का म्हटलं ते कळालंच असेल. गावाच्या शेजारून जाणाऱ्या रस्त्यावर दोन्ही बाजूला असलेली वडाची झाडं. अगदी दूरपर्यंत... त्यांच्या पारंब्या रस्त्याच्या डोक्यावर अर्धगोलाकार आकारात कापलेल्या. त्यामुळं अजूनच देखणा झालेला रस्ता. पोरांच्या भाषेत खुष्कीचा मार्ग! या गावातून बाहेर पडलं की काही अंतरानंतर सगळी शेतंच सुरू होतात. रस्त्याच्या दोन्ही बाजूला. दूरपर्यंत एकही घर नाही की फडफडता सदरा. इतकंच काय, अगदी त्या वावरातनं बुजगावणंही नाही! सडक एकदम अरुंद आणि एकटी. मागं-पुढं सडकंशिवाय कुणीच नाही. अगदी शेळ्या-मेंढ्या फिरून गेल्याचीही चिन्हं नाहीत. या अखंड एकट्या सडकंवर काही काळ उभं राहावंसं वाटतं. काय माहीत, पण कदाचित उन्हाच्या पाऱ्याची भुरळ असावी. वावरं स्वतःतच मग्न असल्यासारखी. डोक्यावर तुरळक भटके ढग... बाकी सगळं आकाशाचंच. एक सलग नजर टाकली तर वावरांच्या छटा बदललेल्या. कुठे काळ...

झाडं आवडतात.  शहाणी, समजदार वाटतात.  माणसाचेच कुठलेतरी  नातेवाईक असल्यासारखी.  झाडांवर पडलेलं चकाकतं ऊन पाहिलं  की सगळं विसरायला होतं.  स्थळ, काळ, वेळ  काहीही आठवत नाही. पण आजकाल प्रश्न पडतो.  की झाडं पण  दुःखी होत असतील का? जवळची झाडं निघून गेल्यावर...  आणि इथून निघून गेलेली माणसं  कुठं गेली  हे कदाचित झाडांनाच ठाऊक असेल. कधीकधी ही झाडंच निघून गेलेल्या माणसांचा उरलेला अंश वाटतात... अखेरपर्यंत झाडंच त्या दोन्ही माणसांवर सावली धरत राहतात.  #झाडं_आहेत_तोपर्यंत...

  ...ढग प्रेमळ असतात आणि झाडंसुद्धा. #झाडं_आहेत_तोपर्यंत #मुखई

...भाजलेल्या शेंगांचा वास, तिने सोबत आणलेल्या काळ्याभोर मातीसहीत हवेत मिसळला तरी ओळख लागते. झाडाच्या फांद्यामध्ये दडलेला पक्षी ओरडला की कान टवकारतातच. पाऊस दरवर्षी आला तरी आयुष्यभर मनात रुतून बसलेले सगळे ऋतू आठवतात. ...माणसाला ओळखणारं हे सगळं असतं. आपल्याही हृदयात थोडीशी माती, छोटासा पक्षी अन् एखादं झाड असतंच जणू. माणसं विसरतात पण ऋतू विसरत नाहीत. माणसाला जगायला हे जास्त लागतं. बाकी जगण्याची अतीव ओढ कशातच नसते...   #वळीव_२०२६ #शिरोळ_सांगली #माती_झाड_आणि_पक्षी #झाडं_आहेत_तोपर्यंत  

... आणि मग चालता चालता "थांब" म्हणालेलं आकाशातलं झाड. #झाडं_आहेत_तोपर्यंत #आसले #वाई #सातारा